مسلما "نی" اولین سازی است که بشر توانسته است با آن ساز بزند.
نی را در همه ممالک شرق می نوازند منتها به شیوه لبی اما در ایران این ساز
عرفانی را با دندان می نوا زند که فقط مختص ایران می باشد.
نی در گذشته سازی فوق العاده عامه پسند و سهل الوصول بوده است.
به طوری که 60% از افراد جوامع روستایی که غالبا چوپانان آن را تشکیل
می داده اند همگی نی نواز بوده و در هنگام چرای گوسفندان به تمرین این ساز
میپرداختند و تاثیر این ساز بر روحیه و بازده گوسفندان بر همه عیان گشته و
هم اکنون در بسیاری از نقاط کره خاکی از این روش استفاده می کنند.
نی نوازی به شیوه دندانی از سابقه چندانی برخوردار نمی باشد به طوریکه
مبدع این روش یعنی استاد نایب اسدالله اصفهانی در حدود 103 سال پیش
می زیسته و از اولین افرادی بوده که توانسته است نی را آنچنان که باید و هست
به جامعه و ..... بنمایاند.
از جملات قصار وی چنین است:( من نی را از آغل گوسفندان به در بار شاه بردم!)
از شاگردان وی می توان به آقا مهدی نوایی اشاره کرد که متاسفانه نام چندانی
ازاین استاد گرانقدر برده نمی شود.
مهدی نوایی آنچنان در نی نوازی استاد و مسلط بوده که با همه دندانهای خود و
اقصی نقاط لب خود نی را به شیوه احسنت می نواخته. بطوریکه او را بالا تر از
استاد خویش دانسته و وی را استاد بی بدیع تمام اعصار و قرون "نی "میدانند.
از شاگردان بنام و شهره خاص و عام استاد نوایی استاد سید حسن کسایی فرزند
سید جواد از تاجران و بازرگانان مشهور و هنر دوست اصفهانی می باشد که در
سال1307 ه-ش در اصفهان بدنیا آمد.
وی از ابتدای تولد در خانواده ای زاده شد که هنر آنچنان با آن عجین شده بود که
انتظاری جز نوازندگی از حسن نمی رفت . سید جواد با خاندان شهناز آنچنان
رفت و آمد داشت که آنان را به چشم خاندان خود می نگریست و علاقه داشت که
پسرش حسن با استاد تار دوران آقا جلیل خان شهناز رفت و آمد کند تا بلکه
بتواند هنری از وی بیاموزد در نتیجه حسن چه خواسته و نا خواسته به رفت و
آمد با سایر هنروران از جمله استاد جلال تاج اصفهانی بیانجامد.
و اما علاقه سید حسن به نی:
روزی از روز های عجیب خداوند که سید حسن مشغول بازی با جلیل بود صدای
زیبای نی مردی دوره گرد را شنید و بسیار به آن علاقه نشان داد و از پدر
خواست تا وی را نزد استاد بزرگ دوران آقا مهدی نواییبه شاگردی بگذارد تا این
ساز را بیاموزد در نتیجه سید جواد با تعجب فراوان وی را به شاگردی نزد مهدی
خان فرستاد.
سید به حدی در این ساز توانا شد که کم کم از وی دعوت بعمل آورده شد تا در
رادیو اصفهان به نواختن نی بصورت تکنوازی یا گروه نوازی بپردازد .
پس از این ماجرا دولت وقت به فکر ایجاد شبکه رادیویی سراسری کند که دائم
الوقت به پخش موسیقی بپردازد.(منظور برنامه رادیویی گلهاست).
از آن پس این برنامه از نوازندگان چیره دست ایرانی از قبیل استادانی چون
مرحوم بهاری(کمانچه)ومرحوم یاحقی(ویولن)استاد اکبر گلپا(آواز)
استادشهناز(تار)استاد تهرانی(تنبک)استاد پایور(سنتور)واستاد کسایی(نی)
و گویندهای حاذق و دکلمه خوانی چیره دست با نام مستعار "روشنک"
که در تمامی سالهای اجرای این برنامه در آن حضوری شیوا داشت.
در همین برنامه ها بود که نام سید حسن کسایی در جلوی نوازنده نی شنیده
می شد و همین باعث شهرتی وصف ناپذیر برای استاد در میان ایرانیان اعم از
چوپانان ترک در نقاط مرزی و ناخداهای غیور جنوب شد.
وی کم کم به فکر پرورش شاگردانی افتاد که از جمله آنها می توان به استاد
محمد موسوی×استادحسن ناهید×استاد حسین عمومی و....اشاره کرد که تعریف
و ستایش هر کدام جای بسی تامل در زندگانی آنها دارد.
یکی از سخنان سید حسن کسایی اینگونه است:
تا قبل از من نی وجود نداشت.
نوشته شده توسط بابک برفه .13/7/1386
