استاد تقوی
با موسیقی ایرانی می توان به پالایش نفس رسید
گفتگو:امیر نعمتی-نوشین ابراهیم نیا
باز بانگی از نیستان می رسد/غم به داد غم پرستان می رسد
بشنوید این شرح هجران بشنوید/با نی نالنده هم دستان شوید
این ابیات از هوشنگ ابتهاج است که وقتی که با جلال تقوی راجع به نی صحبت کردیم برایم خواند.پیش ازاین شعر وقتی با او از جایگاه ساز نی در اشعار شاعران سخن گفتیم از مولوی سرود:
بشنو از نی چون حکایت می کند/از جدایی ها شکایت می کند
کز نیستان تا مرا ببریده اند/ از نفیرم مرد و زن نالیده اند
اگر همین طور می خواستیم از خودش یا از نی و موسیقی و یا خاطراتی که به همراه دارد سخن بگوییم یقینآ سخن به درازا می کشید .
سال ها تجربه و فعالیت در این عرصه مسلمآ مجال بیشتری هم برای باز گویی ان می طلبد.
استاد را خیلی ها می شناسند وخیلی ها هم اصلآ نام او را نمی دانند .آن ها که باید می دانستند و باید می شناختند احتمالآ غفلت کرده اند.
جلال تقوی کسی نیست که به آسانی بتوان از کنار وی گذشت.مگر چند نفر در این عرصه امثال او داریم که نخواهیم ببینیم یانخواهیم بپذیریم که اینان که هستند؟در کجایند وچه می کنند
عرصه خا لی شده از باهنران و بی هنران ادعای ارث و میراث دارند غافل از این که میراث داران فرهنگ اصیل وناب ایرانی درعرصه موسیقی کشور به باد فراموشی سپرده شده اند وقتی طنین نوای نی او در صحنه می پیچد همه را به وجد می اورد و گاه چنان تحت تاثیرات قرار می دهد که اشک درچشمانت حلقه میزند بی ان که بخواهی درنوای نی استاد تنهایی ودرد انسان معاصر را به زیبایی تمام میتوان باعمق وجود احساس کرد انچه راکه در صدها دفتر و کتاب باید نوشت همه رایکجا باصدای نی استاد در وجودت جاری ساخت شاید این همه نشان از تنهایی و غربت است او که سالها در جای جای این خاک نوای نی اش طنین انداز بوده اکنون در گوشه ای دور از همه چیز به تنهایی خو کرده است جایی که این عرصه ومیدان برای اوست وصد افسوس این همه اشاره برای یک مصاحبه نیست مانند هر مصاحبهای این ها همه دردی است که وقتی با ایشان روبرو شوی ازحرف ها ونگاه های او به راحتی میتوانی درک کنی اگر اهل درد باشی
تقوی در جایگاهی ازموسیقی اصیل وسنتی ایرانی قرار دارد که دراین جایگاه شناخته شده نیست جای خالی او در کلاس های اموزش موسیقی در صدا وسیما دراجرای برنامه های هنری به شدت احساس میشود کسی که در این عرصه حرفی برای گفتن دارد
ایشان از سا ل 1346 فعاتیتش را در عرصه موسیقی اغاز کرده است در طی این مدت از محضر اساتید چون مرحوم دکتر بهجت.محمد اخوان داود ازاد و مرحوم غلامحسین بیگجه خانی استفاده کرده است که در سال 1359 به همراه استاد بیگجه خانی اولین آموزشگاه موسیقی را در تبریزافتتاح نمودند. از سال 68 در دانشگاه تهران گروه مولوی را به همراه حمیدرضا نوربخش ازشاگردان محمدرضاشجریان استاد فرهمند وبهداد بابایی تشکیل داده اند که ماحصل ان اجرا در چندین کشور خارجی بوده است عکس ها و روزنامه هایی که از اجرای مختلف در کشور های متعدد داشته است و هرآلبومی را ورق میزند سراپا خاطره است برای ایشان وبرای مانیز جالب وشنیدنی است
هنرمندان زیادی داریم که هیچگاه میدان وفرصت حضور به انها داده نشده است
از اجرایش درازمون باربددر سال 1356.و بارامیز قلی اف در جمهوری اذربایجان - تکی الکسیو ازاهنگسازان بزرگ یانی در یونان در انگلستان و مجارستان و24کشور جهان واجرا در فستیوال جهانی D8 پاکستان که مقام اول را کسب کردند و از اجرایش همراه گروه هنگامه اخوان ازخوانندگان برجسته ایرانی دراسترالیا با عنوان یادواره قمر اشاره کرد
گفتگوی داشیم با او در خبر گزاری ایسنا که ماحصل آن حرفهایی است که گاهآ امیخته با بغض که همه چیز نمی توان نوشت:
ایشان ازنوع ومیزان اشاعه وترویج موسیقی اصیل و سنتی ایران ابراز نا رضایتی کرده اظهار می دارد رادیو وتلویزیون واداره ارشاد باید حامی هنرمندان باشند و هنرمندان و آثارآنان را به مردم معرفی نماید این ها باید سطح سواد و اگاهی وحق انتخاب مردم رابالا ببرنند چراکه موسیقی هرچه قدر قوی باشد همان اندازه هم میتواند تاثیر گذار باشد مانند یک قاری قرآن ویک موذن که هر چه خوش صداتر باشد میزان جذب آن بیشتر و تاثیر گذاری آن عمیق تراست.
موسیقی هایی که این روز ها از تلویزیون که به اصطلاح پاپ است که برخی در زمره پاپ هم محسوب نمی شود. موسیقی های ایرانی هم که پخش می کنند تاثیر گذار نیست وی در ادامه گفت : موسیقی باید تاثیر گذار وماندگار باشد.موسیقی هایی که در گذشته داشیم ماندگا ر بودند ولی الان این گونه نیست. امروز بجای پیشرفت پسرفت داشته ایم و موسیقی ما سیر نزولی خود را طی می کند.
تقوی درپاسخ به سوالی درخصوص تغییر ذائقه وعلایق نسل جوان امروز وگرایش انها بسمت موسیقی پاپ غربی گفت : رسانه ها در این خصوص کوتاهی کرده اند و همین امر موجب گرایش جوانان به موسیقی پاپ شده است الان وقتی صدای محمد رضا شجریان از تلویزیون پخش می شود بعضی مردم اورا نمی شناسند در صورتیکه مردم موسیقی خوب را دوست دارند.
هنرمندان زیادی داریم که هیچگاه میدان وفرصت حضور برای انها داده نشده است تقوی گفت:
زمانی که رسانه های جهان تبلیغات گسترده ای برای ترویج موسقی غربی انجام می دهند ما برای موسیقی خودمان چه کرده ایم؟
وی به تبلیغ وپرداختن به موسیقی صحیح ایرانی تاکید داشته وافزود: وقتی ارزشهای فرهنگی موسیقی خودمان به مردم معرفی شوند جوانان به موسیقی نا متعارف با فرهنگ ایرانی گرایش پیدا نمی کنند.
وی تصریح کرد: موسیقی یک علم است که در دانشگاه های دنیا تدریس می شود به این علم باید به اندازه های دیگر علوم توجه داشته باشیم.
از تقوی خواستم راجع به ساز نی صحبت کند. از آن گونه که شاعران زیادی در اشعارشان به ساز نی پرداخته اند به اشعاری از مولوی وهوشنگ ابتهاج اشاره کرده و گفت: من نی را ساز عرفانی می دانم که بیشتر در نزد عارفان از جایگاه بالایی بر خوردار بوده. این ساز سازی درونی است که با ذات و درون انسان ها سر و کار دارد.انسانهایی که دارای قلب و درونی پاک هستند این ساز را می نوازند و بهتر می شنوند.
وی دزآخر گفت : باید کاری بکنیم که جوانان ایرانی به این سمت کشیده شوند.با موسیقی ایرانی می توان به تزکیه و پالایش نفس رسید .میتوان تمام زیبایی های عالم هستی را با چشم دل دید و شناخت .
با استاد خداحافظی می کنیم و او را با اندوخته ها و خاطرات و تجربیاتش تنها مگذاریم. اما دوباره این نکته را یاد اور مشویم که تا فرصت هست و زمان باقی است باید استفاده کرد.
باید به سراغشان رفت و آن ها را به کار گرفت. و تجربه ثابت کرده است که با حذف کردن ها.تک روی ها.انحصارطلبی هاو متحجر نگری ها باری به منزل نمی رسد.
اردیبهشت 1386
........................
به نقل از وبلاگhttp://www.neysar.blogfa.com/
